प्रिय समाज, 

प्रिय समाज,

मला आज खुप लिहावस वाटत आहे ….!  म्हणून मी आज तुम्हाला हे पत्र लिहित आहे! 

तुम्ही काही दिवसांपूर्वी सरकारने काढलेल्या लग्नाच्या कायद्या विषयी चर्चा करत होतात,  म्हणजेच सरकारने मुलीच्या लग्नाचे वय वर्ष १८ वरून २१ केले आहे.  तर… तुम्ही ह्या कायद्याचा विरोध का करत आहात ? असे म्हणून की मुलीच्या लग्नासाठी वय वर्ष १८ च असले पाहिजे. असे का ? 

वय वर्ष १८ पर्यंत आम्ही मुली आमचे आयुष्य जगतोच केवढे ? त्यावेळेस बाहेरचे जग सुद्धा पाहिलेले नसते! मग याच वयात आमच्यासाठी  संसाराचे जग कसे वसते? 

वयाच्या २१ वर्षांपर्यंत तरी लग्न झालेच, तर आमच्या भवितव्याकडे लक्ष द्यायला अजून चांगला वेळ मिळेलच.  स्वतःच्या पायावर भक्कम उभे राहू, मग आमचे भवितव्य ही चांगले घडलेच ना! आणि १८ वर्षांपर्यंत फारशी समज नसतेच म्हणून अल्लड पणात लग्नाच्या दबावामुळे चुकीचे पाऊल उचले जातात.  म्हणजे कमी वयात आपला पार्टनर निवडण्याची पूर्णपणे समज नसतांना अस्पष्ट प्रेमाच्या नात्यात जाऊन घरच्यांचा लग्न संबंधातील जबरदस्तीचा विरोध करून स्वतःच्या मनाने पळून जाऊन लग्न करतात; तर २१ वर्षापर्यंत समज आल्यानंतर पळून न जाता आपल्या घरच्यांनी दिलेल्या सल्ल्यानुसार तसेच योग्य निर्णय घेतले जातील. नात्या बाबतीतील ज्ञानहीन पळून जाण्याच्या निर्णयाचे प्रमाण ही कमी होईलच ! मग मुलीने कमी वयात चुकीचे निर्णय घेतलेले चालतील, की योग्य वेळी स्वतःच्या पायावर उभे राहून एक योग्य सुखी संसार सांभाळला तर चालेल ? आणि पळून जाण्यापेक्षा घरच्यांच्या  सल्ल्यानुसार चालेल !

एक मुलगी असण्या व्यतिरिक्त मी ही मानव आहे ! 

आपल्या संविधाना नुसार तर “स्वतंत्रपणे” 

राहण्याचा बिनधास्त पणे जगण्याचा,

हक्काने बोलण्याचा अधिकार आहेच ! मग

आम्हा मुलींकडून  हे अधिकार चोरणारे तुम्ही कोण ! 

मुलगी जरा काही उच्च  शिक्षण घेत असेल तर

तुम्ही आमच्या आई बाबांना बोलता “’काय हो मुलीला

एवढं शिक्षण देऊन काय होणार आहे? शेवटी लग्नानंतर 

“चूलं आणि मुलं” करायचे आहे!”  ‘”तुमची मुलगी आता मोठी झाली आहे, तिच्यासाठी आता चांगले स्थळ बघा नाही तर तिला शिंगं फूटतील आणि कोणाच्या तरी प्रेम प्रकरनात पडून पळून जाईल.. जर का पळून गेली ना….तर तुमची पूर्ण  प्रतिष्ठा, नाव , अब्रू  नष्ट  होईल ! मग  समाजाला तोंड दाखवता येणार नाही!”

बर ! मग असे बोलणारे तुम्ही आमचे कोण ? 

आई….की  बाबा…?

 वयाच्या २१ वर्षापर्यंत शारीरिकच नाही तर मानसिक, सामाजिक, आर्थिक दृष्टीने सुध्दा विकास होणार. याचा विचार करणे गरजेचे आहे आणि त्या विचारांना सकारात्मक दृष्टिने घडवणे सुध्दा. मी तर माझ्यासाठी विचार केलाच आहे. आता तुम्ही ही थोडा विचार करा नक्की! आम्ही आमचे जीवन जिवंत पणे जगले पाहिजे की, जिवंतपणी मरता मरता  जगले पाहिजे . ह्या सगळ्या गोष्टींचा विचार करतांना मनात एक  छोटी कविता सूचली ….. म्हंटलं तुमच्या पर्यंत  पोहचवावी.     

मुलगी, मुलगी म्हणजे फक्त लग्नच का ? 

आयुष्यभर चूल मूल म्हणून पुस्तक बंदच का !    

आमच्या चिमुकल्या हातांवर शाहीच्या जागी मेहंदीच का?

मुलगी, मुलगी म्हणजे फक्त लग्नच का ?

आम्हाला ही उंच भरारी घेऊ द्या ना.. 

हवे ते आम्हाला करु द्या ना..

पिंजऱ्यातल्या चिमण्या आता तरी उडु द्या ना ! 

संविधानाचे लेखं साक्षात घडु द्या ना ! 

मुलगी , मुलगी म्हणजे फक्त लग्नच का ?

शेवटी समाज हितासाठी बाबासाहेबांनी समाजाला दिलेली सुचना इथे लिहिते 

“मी कोणत्याही समाजाची प्रगती ही त्या समाजातील  महिलेच्या प्रगतीवर मोजतो.” 

काय मग वाचवाल ना आमच्या विचारांना , स्वतंत्र हक्कांना, चिमुकल्या जिवाला ! 

आणि सुंदर आयुष्याला!

आणि हो…. 

आमच्या समवेत स्वतःला सुध्दा! 

तुमची एक मुलगी,

प्रिया.

पत्र आपल्या प्रत्येकाच्या आयुष्यातील, “तिच्यासाठी…”

‘Happy Women’s Day’ ❤️

प्रिय…….

तुला जागतिक महिला दिनाच्या 

अनंत सदिच्छा….

तु माझी बायको, साथी – सोबती, Girlfriend यापेक्षा एक स्त्री म्हणून तुझ्याबद्दल माझ्या मनात आदर आहे आणि  कायम असेल….

कितीही बोललों, रागावलो तरी तू माझ्यासाठी खुप Special आहेस…

तुझ्या इतकच प्रत्येक स्त्री चा, 

आदर, सन्मान मी नेहमी करेन…

तुझ्यावर पुरुषी अहंकार, हक्क न गाजवता तु घेतलेल्या 

प्रत्येक निर्णयात, संकटात

मी तुझ्या सोबत असेन…

तुला प्रेमाने मिठीत घेताना Romantic नवरा होईन, जेव्हा तुला गरज असेल तेव्हा समजूतदार मित्र होईन, तुझ्या सोबत चालताना भावासारखा

भक्कम आधार होईन.., 

तुझ्या प्रत्येक दुःखात, तुला आधार देणारा हक्काचा खांदा होईन..,

तू  लढ तुझ्या ध्येयासाठी,

अन उत्तुंग स्वप्नांसाठी…

क्षितिजा पल्याड झेप घेताना 

या समाजाच ओझ तु

अजिबात बाळगू नकोस..,

तुला तुझ आयुष्य तुझ्या पद्धतीने 

जगण्याच पूर्ण स्वातंत्र्य आहे….

Periods च्या काळात तुझी काळजी घेण्यापासून, गर्दीत विस्कटलेला तुझा ड्रेस,चेहर्‍यावर आलेली केसाची बट सुद्धा  अगदी निसंकोच ठीक करेन.., आज एक दिवस नाही वर्षाचे 365 दिवस तुझा तितकाच आदर करेन…

तु जग तुला हव तस, जस 

सगळ्यांसाठी जगते तस..,

आयुष्य खुप सुंदर आहे, कुणाच्या हातची बाहुल बनूच नकोस, तुझी तु समर्थ आहेस, 

तुझ्या स्वप्नांचा सह्याद्री गाठायला…

आज तुला नाव ठेवणारी तोंड उद्या त्याच तोंडाने तुझ कौतुक करतील बघ, तू फक्त सिद्ध कर स्वतःला….

तुझ आयुष्य आहे अन त्यातला प्रत्येक दिवस तुझा आहे…

फक्त आज नाही वर्षातला प्रत्येक दिवस तुझ कौतुक व्हाव,

तुझा आदर व्हावा, सन्मान व्हावा,

आणि हे तू Deserve करतेस….

प्रिये स्वतंत्र आहेस तू…

तु फक्त भरभरुन जग….

जगाचा विचार नकोस करू….

Love You So Much!

तुझ्या त्यागाला, संघर्षाला,

धाडसाला, जिद्दीला

माझा मनापासून सलाम…

– गंगप्पा पुजारी

प्रिय “ती…”

प्रिय “ती”…

” ती ” संस्काराच्या दलदलीमध्ये वर्षानुवर्षे टाकलेली.

” ती ”  समाजाच्या असमान बंधनांमध्ये  जन्मापासून अडकलेली. 

” ती ”  जि चुल सांभाळता सांभाळता मुलं  सांभाळते.

” ती ”  जिच्या डोक्यावरच्या सिंधुरापासून  ते पायाच्या पैंजनापर्यंत संस्कृतीच्या नावाखाली गुलामीच्या बेड्या घातलेली .

            पण तिच्याबद्दल बोलणारा “मी” कोण ?

“मी” तिच्याच योनीतून येणाऱ्या रक्ताचा एक विद्रोही कण! ज्याच्या येताच तुम्ही तिला वाळीत टाकता आणि समजता घाण, पण खर सांगु तिच्या मुळेच तुम्हा जन्म-प्राण.

तिला माझं सांगणं आहे, ते तुला कमजोर समजतात पण खरं सांगु तु लढवय्यी आहेस. वर्षानुवर्षे भोगत आलेल्या समाजाशी रोज लढतेस.

आज मी तुला घ्यायला आलोय, 

चल ना चल ओलांड त्या धर्माच्या, त्या दबावात ठेवणाऱ्या समजाच्या चार चौकटी.  

गुलामीला धिक्कारत, असमानतेच्या साखळदंडा तोडत.. 

दाखव डोळे मनुच्या स्मृतीला, लाथ मार स्त्री- दास्य रुढी परंपरेला आणि निघ!

क्रांतीची दे चाहुल स्त्री-मुक्तीच उचल पाऊल, आपण निघुन जाऊ दुर आकाशी एका विद्रोही स्वातंत्र्याचे पक्षी बनत,

त्यांच्या अंधाराच्या जुलमी वाटेपासून ते तुझ्या उजेडाच्या संघर्षाला समर्पित.. 

आणि पुन्हा प्रश्न तोच “मी” मी कोण ? 

“मी” माणूस (मी तुझा सोबती )

  बुद्धराज बावस्कर

महिलाए कैसा शहर चाहती है?

एक ऐसा शहर जिस मे दिखावे की हसी ना हो!

एक ऐसा शहर जिस मे हम खुल कर हसे!

एक ऐसा शहर के रास्ते मे चलते वक्त हमारे कदम ना घबराये, हमारे चलने की गती ना तेज हो! बार बार चलते वक्त निर्भया कांड मन मे ना आये!

एक ऐसा शहर जो हमारे सपनो को उडान दे!

एक ऐसा शहर जो बेटी के जन्म को मान दे!

एक ऐसा शहर जो मजहबो मे ना बाटा हो, हरा, भगवा, नीला सब रंग एक हो! जैसे हमारे भारत का झंडा लहराता देख दिल गर्व से धडके!

एक ऐसा शहर जिस मे लडका और लडकी का भेदभाव ना हो! एक ऐसा शहर जिस मे बाल विवाह ना हो!

एक ऐसा शहर जिस मे बाल कामगार ना हो!

एक ऐसा शहर जिस मे कोई लडकी हुंडाबळी ना हो!

एक ऐसा शहर जो हर लडकी का सन्मान करे!

– दिक्षा गौतम इंगोले

मुलीच्या लग्नाचे  वय  21 वर्षे बरोबर  की चूक??

मुलीचे लग्नाचे वय 18 वर्षे असताना 21 वर्षे करण्याचा निर्णय केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत झाला. या बैठकीनंतर सोशल मीडियावर बऱ्याच चर्चा होताना पाहायला मिळाल्या. अनेकांना हा निर्णय पटला तर बऱ्याच लोकांनी यावर विरोध ही केला.

माझ्यामते तरी हा निर्णय योग्यच आहे. कारण कितीतरी मुलींच्या मना विरोधात 18 वयाच्या आधीच लग्न होताना दिसत होते आणि अजूनही असे पाहायला मिळतेच. मुख्यतः ग्रामीण भागात गरीब पालकांना तरण्याताठ्या मुलींचा फार दिवस सांभाळ करणे धोक्याचे वाटते. मुलीचे हि लक्ष इथे – तिथे वळते की काय? याची चिंता असते. मुलगी जेव्हा मोठी होते म्हणजे तिला मासिक पाळी येण्यास सुरुवात होते तेव्हा कित्येक लोकांच्या घरी वातावरण बदलण्यास सुरुवात हो.आई राग राग करते, रडते वडील चिडतात शाळाच बंद म्हणतात! किंवा अशी मुलगी शाळेत येत राहिली तर बाकीच्या मुली तिच्याशी बोलत नाहीत.असे कित्येकदा निदर्शनास आले आहे या गोष्टींकडे सर्वांगीण विचार झाला पाहिजे तो होताना दिसत नाही.

खरे तर यावर उपाययोजना करायला त्याच्या टोकाशी जाऊन निर्णय घेतला पाहिजे. म्हणजे भारतातील कोट्यावधी मुलींचे जीवनमान सुधारण्यास मदत होईल. वय वर्षे अठरा पर्यंत मुलींचे शिक्षणही पूर्ण होत नाही. 21 वय असेल तर मुलगी पूर्णतः शिक्षण घेऊन चांगल्या नोकरीच्या पदावर असेल. म्हणून या निर्णयामुळे येणाऱ्या भावी पिढ्याही सुधारताना पाहायला मिळतील. पूर्वी तर मुलींचे लग्न चौदाव्या वर्षीच पार पाडत होते आणि मग त्यामुळे लहान वयातच मातृत्व आणि पोषण आरोग्याचे प्रश्न समोर येतच होते.  जर 14 –  15 व्या वर्षात स्त्री गर्भवती असेल तर या वयात फार समज नसते,योग्य तशी स्वतःची काळजी घेण्यास समजत नसते. त्यामुळे बाळाची वाढ ही व्यवस्थित होत नाही.त्यामुळे कितीतरी गर्भवती महिलांचे बाळ पोटातच मृत्युमुखी पडते. त्यामुळे माझ्या मते तरी मुलीचे वय 21 असावे पण त्यासोबतच मुलींच्या कुटुंबांना अनेक पातळींवर आधार हवा, त्यासाठी वेगळे शोषण भ्रष्टाचार होणार नाही यावर देखील सरकारने विचार करायला हवा.आपल्या पाल्यांना मुलगी वयात आल्यावर चिंता असतेच यात काही तथ्य नाही. तर एकंदरीतच समाज मुलीकडे / स्त्रीकडे कशाप्रकारे बघतो त्याकडेही प्रामाणिकपणे लक्ष देणे गरजेचे आहे. त्यावर प्रचंड सुधारणा करणे गरजेचे आहे.मुलीचे शोषण होऊ नये म्हणून तिच्यासाठी सुरक्षित वातावरण तयार करायला हवे. मुलीच्या कुटुंबाचे समुपदेशन व्हायला हवे. आणि मुलगी आपणहून पीडित होऊ नये म्हणून तिलाही वेळोवेळी समुपदेशन हवे.

      ग्रहउद्योग -व्यवसाय किंवा नोकरीसाठी पूरक असे शिक्षण मिळण्याची काहीतरी सोय करायला हवी. अशा काही थोड्याफार सुधारणा करण्यात आल्या तर पालकही मुलींचे लग्न घाईने उरकणार नाहीत. आणि कितीतरी मुलींची शिक्षणासाठीची जिद्द ते या निर्णयामुळे पूर्ण करू शकतील. आणि येणारी भावी पिढी यातून शिकेल. स्वतःच्या पायावर मुली उभ्या राहतील समाजासमोर त्यांचा एक आदर्श निर्माण होईल. शिक्षण असेल तर कोणतीही मुलगी न डगमगता समोरच्या गोष्टींचा सामना करण्यास ठामपणे उभी  राहताना पाहायला मिळेल.

पुनम संजय  निरभवणे.

तुम्हे हैं, “स्वतंत्रता का अधिकार!”

नारी तुम सिर्फ मनोरम नही हो।
तुम्हें भी है , विकसित होने का समान अधिकार।

तुम्हें भी प्राप्त है संविधान के मूल्यों का एक समान अधिकार।
तुम वो प्रकृति हो जिससे होता लोगों के जीवन का उद्धार।

नारी तुम सिर्फ मनोरंजन का द्वार नही हो।
तुम्हें भी है , जीवन जीने का अधिकार।

तुम हो शक्ति की पूजा। फिर क्यों होता अपमान तुम्हारे वजूद का।
तुम हो झाँसी की ऊर्जा । फिर क्यों होता हैं समापन तुम्हारे वर्चसप का।

नारी तुम सिर्फ साधन नहीं हो।
तुम्हें भी है, खुले आसमान में उन्मुक्तता का अधिकार।

तुमने देश के कानून की रचना को एक माला में पिरो डाला ।
तुमने देश के व्यापक राजनीतिक व्यवस्था के डोर को संभाला।
तुमने देश के कई लोगों की सहयोनी बनकर सेवा कर डाला।
तुमने देश के कई संगीतों के स्वरों से सवार कर रूहानी बना डाला

नारी सिर्फ तुम उपहार नही हो।
तुम्हें भी है, स्वतंत्रता का अधिकार।

इशाद शेख…

मे सर ढक कर चलू, पर मेरी आवाज़ रहेगी हमेशा बुलंद! साथ मेरे है पूरा भारत, बस खिलाफ है लोग चंद!!

वो लोग जिन्हें लड़की के छोटे कपड़ो से प्रॉबलम थी, आज उन्हें पर्दे में ढकी लड़की से प्रॉबलम है।हमें प्रॉबलम भी हमेशा लड़की से ही होती है और अगर वो मुस्लिम हो तो अल्लह हूं अकबर।

अगर कोई लड़की  हिजाब पहनना चाहती है तो उसे किसी को या देश को क्या प्रॉब्लम होनी चाहिएं? 

आज ज्यदातार कॉलेज में मंदिर आपको देखने मिल जाएँगे ! वो सिर्फ हिन्दू कॉलेज नहीं है वा हा हर धर्म के बच्चे पढ़ते है, पर हर कॉलेज में एक मूर्ति ज़रूर होती है, मगर हिजाब पहन कर लड़कियाँ कॉलेज तक भी नहीं जा सकती!

हिजाब पहनने से अगर लड़कियों को प्रॉबलम होती तो वो लड़ती । ये वो कुछ लोग है जो इस्लाम से नफ़रत करते है । ये वो लोग है जो सियासत्त के चक्कर में देश के  युवा कहा जा रहे है…… परवा नहीं करते । 

क्या खुबसुरत लड़ाई थी वो जब हम पेन्सिल के लिए लड़ा करते थे। 

क्या बदसुरत लड़ाई है ये, आज हम मजहब पे लड़ रहे है।

क्या खुबसुरत शरारत थी वो जब हम एक दूसरे की टांग खींचा करते थे,

क्या बदसुरत लड़ाई है ये जो आज लड़की का हिजाब खींचते है।

तुम नाम लेकर राम का,

रावण के काम करते हो ।

तुम उठा कर भगवा रंग ,

भगवान को क्यू बदनाम करते हो।

संविधान कहता है  “Every citizen has the right to practice and promote their religion peacefully”. 

हिजाब हमारा हक है। अपने धर्म को मानने  का अधिकार हर इंडियन को है, अगर हिजाब पे सवाल उठता है तो कोई बिंदी ,पगड़ी स्कूल/कॉलेज में रखी मूर्ति पे सवाल क्यू नही करता ?

  • सलमा अन्सारी

21 व्या वर्षात लगीन बाई धोक्याचं की मोक्याचं…

काही दिवसांआधी टीव्ही चालू केल्यावर, व्हाट्सअप पाहिल्यावर एक वाक्य दिसू लागले, “आता मुलींचे लग्नाचे वय 18 नसून 21”

 हे स्टेटस पाहताना अनेकांनी त्यांच्या स्टेटसला या निर्णयाबाबत “स्वागतार्ह निर्णय” असेही टाकले.

शक्यतो भारत देशात लग्न म्हणजे एखाद्या व्यक्तीच्या नवीन आयुष्यात पदार्पण किंवा एक नवी संधी किंवा आयुष्याचा फिक्स भाग म्हणून त्याकडे बघितले जाते. परंतु त्याच्याच दुसऱ्या बाजूला आपल्याला हे ही दिसून येते की , या देशातील काही आयुष्यात यशस्वी असणारी मंडळी जी आहेत ,ती ‘बिनलग्नाची’ किंवा साध्या सरळ भाषेत म्हणायचं तर ‘सिंगल’ असतात. म्हणजेच मुळात लग्न न केल्यामुळेच तुम्ही चांगले यशस्वी होऊ शकता असच लोक सांगतात.

जसं की मी आता उल्लेख केला की मुलींचे लग्नाचे वय १८ वरून २१ करण्यात आले. आपण थोडं १८ या वयाबद्दल जाणू. तर मंडळी १८ वर्षाखालील प्रत्येक व्यक्तीला बाल अधिनियम २०१५ ( काळजी व संरक्षण ) या अंतर्गत कायद्यात  मूल (बालक) म्हटले जाते. म्हणजेच १८ वर्षापेक्षा तुमचे वय १ दिवस जरी लहान असेल तर मुलांसाठी आवश्यक असणारे सर्व कायदे त्या व्यक्तीला लागू होतात. मग त्या आधी जर त्याचे लग्न झाले किंवा त्याच्या सोबत लैंगिक गोष्टी घडल्या किंवा धोकादायक कामाच्या ठिकाणी नोकरी जरी केली ते बेकायदेशीर ठरते. या ठिकाणी आता आपण थोडं मुलींच्या जीवणाबाबत जाणून घेऊ. अजूनही देशात “बेटी बचाओ, बेटी पढाओ” या वाक्याची गरज स्वातंत्र्याच्या ७० वर्षांनीही ही भासते. म्हणजेच की आजही लोकांना, आपल्या देशातील नागरिकांना मुलींनी जगवा व त्यांना त्या सोबत शिकायला द्यावं यासाठी सांगावं लागतं.

मुलगी म्हणजे अनेकांना एक ओझं , एक भीती तसेकंग उगीच ची अडचण वाटते. तसेच काही परंपरा रूढी नुसार तिला ही आई-वडिलांसोबत आयुष्यभर राहणे शक्य होत नाही.

आज जरी आपण पाहिलं की अनेक मुली शाळेत येत असल्यातरी मुलांप्रमाणे उच्च शिक्षण घेणं, स्वतःच्या करिअरचा निर्णय घेणं, फक्त शिक्षण एके शिक्षण शिक्षण घेणं त्यांना शक्य होत नाही.तसेच सामाजिक दबावामुळे अनेक आई वडील, आपल्या मुलीचं लग्न कधी होतंय ? याच विचारात तिला मोठं करत त्याचसोबत त्या लग्नासाठी पैसे साठवत त्यांचं दिवस , आयुष्य काढतात.  तसेच शहरी भाग व ग्रामीण भाग जर आपण पाहिला तर दोन्ही ठिकाणी वेगळी परिस्थिती आढळून येते. गावात जर आपण पाहिलं तर अनेक मुलींची लग्न ही  कायद्यानुसार सांगण्यात आलेल्या म्हणजेच १८ व्या वयाच्या आधी ही लावली जातात ज्याला आपण बालविवाह असे संबोधतो. हे गावात जरी जास्त प्रमाणात असले तरी काही प्रमाणात शहरात ही दिसून येते. तसेच गावातील मुलींना शैक्षणिक सुविधा व इतर आवश्यक  करिअरच्या संबंधित संधी अल्प प्रमाणात आढळून येतात. त्यामुळे तू घरात एक मोठी अडचण आई बाबांना वाटू लागते. आज आपण किती ही म्हटलं की समाज बदलत आहे तरी ही मुलगी मुलापेक्षा छोटी असो वा मोठी तिचं करिअर होवो अगर न होवो पण तिचं लग्न आधी व्हायला हवं ही पुरुषसत्ताक विचारसरणी व त्यातून निर्माण केलेला मेंदूत व मनात असणारा मुलामुलींबद्दल भेद यातून दिसून येतो. शहर ही काही ठिकाणी  या बाबतीत अपवाद ठरत नाही. आपब म्हणतो मुली शिकत आहेत, त्यांना संधी मिळत आहे. पण १८ च्या जवळपास मुलगी आली की अनेक ठिकाणी घरात “लग्नासाठी स्थळ बघायला येत आहे”, अशी चर्चा सुरू होते.

चला तर आता या १८ वयाच्या मागील शैक्षणिक परिस्थिती ही जाणून घेऊ. सामान्यतः वयाच्या १८ व्या वर्षी विद्यार्थी हे १२ वी पूर्ण केलेले असतात म्हणजेच आयुष्यातील शिक्षणाच्या प्रवाहातील महत्वाच्या टप्प्यात पदार्पण करणार असतात. असं नक्कीच म्हणता येईल की आयुष्यात यशाच्या मार्गावर जाण्यासाठी सज्ज होणार असतात व त्यांना आवडणाऱ्या क्षेत्रात जाण्यासाठी उत्सुक असतात. म्हणजेच जर आपण मानलं की १८ व्या वयात लग्न करायचं असेल तर मुलींना या संधीपासून मुकावं लागेल. आता काहीजण हे ही म्हणतील की लग्न करून ही शिकू शकते. परंतु खरंच आपण आपल्या परंपरा, पुरुषसत्ताक विचारसरणीतून इतके मुक्त झालो आहोत का की तिला लग्नानंतर घरातील कामे न सांगता शिकायला देऊ. त्याचसोबत त्या घरी तिला “सध्या लगेच मूल नको” असं सांगणारे नातेवाईक, सासू – सासरे भेटतील का ? 

तसेच या वयात येणारं बाळंतपण तिला व तिच्या बाळासाठी पोषक असेल का ? आणि आलेल्या बाळंतपण व येणाऱ्या बाळाच्या जबाबदरीमुळे ती मानसिकरित्या शिक्षण, करिअर व कुटुंब या गोष्टी एकत्र झेलू शकेल का ? 

चला आता जरा २१ व्या वयाचं पाहू…

वय २१ केल्यामुळे कदाचित तिच्या खाण्यापिण्यावर, तिला मिळणाऱ्या आजच्या वागणुकीवर तळागाळात इतका अपेक्षित परिणाम नाही होणार पण या कायद्यामुळे जे आईवडील मुलीला १८ वर्ष आल्यावर लग्नाच्या गोष्टीबाबत बोलणं सुरू करतात ते तरी निदान लग्नाऐवजी करिअर बाबतीत अधिक विचार करू लागतील. तसेच असं नाही म्हणता येत की या वयाच्या आधी पण लग्न व्हायची थांबतील. परंतु हो या कायद्या अंतर्गत सरकारी यंत्रणेत कार्यरत असणारे अधिकारी, तसेच सर्व यंत्रणा जर आपलं काम नित्यनियमाने व जबाबदारीने करतील तर नक्कीच सकारात्मक परिणाम दिसून येईल. 

शेवटी सर्व नागरिक , शासन आणि प्रशासन यांच्याच हातात आहे की ते 

२१ वय हे धोक्याचं की मोक्याचं ठरवायचं..😊

  • सिद्धेश

मी जाणतो …

तुझ्या डोळ्यातील पाण्यामागच कारण मी आहे…

मी जाणतो…

तुझे पंख भरारी घेण्यास फडफडत आहेत पण त्यास घातलेला आळ मी आहे…

मी जाणतो…

तुझ्यात तू अनंत आहेस पण माझ्याशिवाय तुझं काहीच नाही हे भासवणारा मीच याची खंत आहे….

मी जाणतो…

तू या आभाळाचं प्रतिबिंब आहेस पण तो आभाळ मी असल्याची खोटी बोंब ठोकणारा मीच आहे…

मी जाणतो…

जागतिक महिला दिनानिमित्त…

सर्वच महिलांना समर्पित

  •  अजय अनिता लक्ष्मण