हम भारत बनानेवाले युवा !!!!!  

“संविधान में हमारे सपनों का भारत बसता है।“-यह वाक्य मेरा नहीं है। भारत को समता, स्वातंत्र्यता, न्याय तथा बंधुता के आधार पर निर्माण करने की नींव रखने वाले, भारत का आईन बनाने वाले, भारत को आधुनिक बनाने वाले, आधुनिक भारत के महानतम शख्सियत बाबासाहब भिमराम रामजी आंबेडकर जी का वाक्य था, जो कि पूरी जिंदगी भर उनके जीवन के उद्देश्य से जुडा हुआ था। महात्मा गांधी कहते –“मेरे सपनों का भारत तो गांव में बसता था।“ हालांकि इन दोनों के सपने भारत के प्रत्येक व्यक्ति के साथ खड़े रहने की बात करते थे। पर आधुनिकता के इस रेलचेल में बाबासाहब का सपना सच्चे मायने में व्यक्ति की प्रतिष्ठा न्याय देता है। उनका सपना सिर्फ भारत को आधुनिक बनाना नहीं था, बल्की उसके साथ –साथ भारत के हर एक व्यक्ति को शिक्षित बनाना था।

इसी से जुडा उनका एक वाक्य भी हम सुनते ही आये है, -“शिक्षित बनो, संघटित बनो और संघर्ष करो”। यह बात हर एक व्यक्ति को साधारण से असाधारण बनाने का मापदंड है। राष्ट्र का विकास उनके नागरिकों के शिक्षा पर निर्भर होता है। वे ऐसे राष्ट्र का निर्माण चाहते थे, जो सामाजिक-आर्थिक-राजनीतिक समानता तथा न्याय को सुनिश्चित करनेवाला हो। फिर सवाल आता है; क्या हम उनके और हमारे राष्ट्रनिर्माताओं के सपनो का राष्ट्र बनाने में कामयाब हो गये है या नहीं ? सवाल से जुड़े दो जवाब मुख्यतः: अपेक्षित होते है। अगर जवाब “हाँ” है तो आज गरिबी,बेरोजगारी,न्यूनतम शिक्षा का स्तर, बेजान खेत-खलियान, रास्ते-बिजली आदि से लेकर जिंदगी जीने वाली मूलभूत दवाइयों से हर आदमी मोहताज क्यों है? ऐसे कई सारे सवाल उभरकर आते है। मात्र जवाब “ना” के पक्ष में हो तो उसके कारण हमें  भारत के नागरिक होने के वास्ते टटोलना जरूरी समझना चाहिए। हम भारत को कैसा बनाना चाहते है ? इस बात को समझने के लिए हमारी उतनी समझ, शिक्षा, सामाजिक मूल्य, इस पर सब कुछ निर्भर होता है।

भारत को समता, स्वातंत्र्यता, न्याय तथा बंधुता के आधार पर नये राष्ट्र बनाते वक्त “राष्ट्रवाद” की भावना की जरुरत होती है। हालाकि हमारे देश में वर्तमान में राष्ट्रवाद के दो अर्थ पाये जाते है। एक ब्राह्मणवादी संघचलित विचारधारा से प्रभावित उग्र हिंदू राष्ट्रवाद, जो जाति-प्रथा अग्रणि रखकर राष्ट्र निर्माण की बात करता है। और दुसरी १९०० वी सदी में शुरु हुई, जो लोकतंत्र, समता-समानता, स्वातंत्र्यता, न्याय तथा बंधुता की नींव रखकर भयमुक्त, कल्याणकारी राष्ट्र निर्माण की बात पर जोर देता है। जोतिबा फ़ुले, पेरियार, नारायण गुरू, शाहु महाराज, भाऊराव पाटिल, आंबेडकर आदी ने इस विचारधारा को सिंचा है। भारत को आझादी मिल के 73 साल हो चुके है। इसके बाद भी अगर हम हमारे देश  को बेहतर बनाने के कामयाब नहीं है,तो हमें जरूर मंथन करना चाहिए। विशेषता हमारे युवाओं ने !

माना जाता है, कि विश्व में सबसे ज्यादा  हमारे ही देश में युवाओं की आबादी पायी जाती हैं। तो फिर सवाल बनाता है, हमारे युवा आखिर क्या कर रहे है? क्या उन्हें उनके कर्तव्य का अहसास मिला है? क्या उन्हें कहाँ गुमराह किया जा रहा है? क्या उन्हें मिलने वाली शिक्षा किसी धुंधले वर्तमान में लेकर जा है। मैं इनके जवाब नहीं देना चाहता हूँ। मैं चाहता हूँ कि, वे विचार करें और अपने अंतर्मन को प्रामाणिक सवाल करें, उस कर्तव्य को सोचे जो राष्ट्र हित में अपना योगदान दे सके। हमें आज भी भगत सिंह, राजगुरु, सुखदेव, इनकी कुर्बानी युवा की असिम शक्ति कि याद दिलाती है।

मुझे अपनी युवाओं की वायु सी बहनेवाली शक्ति पर थोड़ा संदेह निर्माण हुआ है। सदियों से जाती-वर्ग गुलामी ने भारत को एक संघ बनने नहीं दिया। शिक्षा नीति लगातार धार्मिक लिहाजों में लिपटा हुवा अभ्यासक्रम हमें पढा रही है। हमने वाशिंगटन कार्वर को पढा नहीं, क्योंकि वे कहते है- “ always remember ! Never be satisfied, start where you are, use that you have, and make something of it different” शिक्षा के संदर्भ में यह बात उतनी ही सटीक लगती है। 70 % युवाओं को गुमराह किया जा चुका है। हाल ही में आई डॉक्यूमेंटरी “द सोशल डिलेमा” इसी बात का संकेत देती है। जिस युवावस्था में भारत को बनाने का अधूरा सपना पूरा करने की जिम्मेवारी है, उसी समय हम किसी के “यूजर” बन चुके है। इसी बात को अधिक स्पष्ट करने वाले ‘नवीन रांगियाल’ अपने एक लेख का शीर्षक ही कुछ इस तरह देते है,-“मोबाइल पर आने वाला हर “नोटिफिकेशन” आपके दिमाग को गुलाम बनाने की एक साजिश है।

“नई शिक्षा नीति २०२० तो हमारे “स्किल बेस एज्युकेशन” देने की बात करती है। १२ वी के बाद जॉब ऑफर करने वाली कई सारी कंपनिया हमें जॉब देंगी। इनकम आते ही हमारी शिक्षा की रुचि कम होगी। ना हम आगे पढ़ पाएंगे। आपको पता होगा पदवी तक के शिक्षण का कोई मोल नहीं है। जो हमें उसी इतिहास को, उसी भूगोल को, उसी गणित को दोहराते ही रहती है। हमें सही शिक्षा पदव्युत्तर शिक्षा के बाद आती है। पर हमारे युवा पदवी के बाद यानी १५वी के बाद जाने में रुचि ही नहीं रखते। आगे चलकर यही पदव्युत्तर शिक्षा नीतियां बनाने में मददगार होती है। हम हमारी पॉलिसी भी बना नहीं सकते है, इतना दुर्भाग्य ! इसका मतलब साफ है। हम गुलाम बनने के कुछ ही दूरी पर है। फिर गुलाम युवा कैसा भारत बनाएगी?

एक तरफ धर्म की गुलामी, एक तरफ इस सभी सोशल मीडिया की गुलामी, एक तरफ खोंखली शिक्षा नीति, और पुछे गरिबी-बेरोजगार की खाई दिखाई देती है। इसलिए उम्मीद कम  दिखाई देती है। पर ऊपर दिया हुआ कार्वर का वाक्य आप पढ़े होंगे तो आपको एक ऊर्जा जरूर मिल सकती है। वे कहते है –“start where you are, use that you have, and make something of it different” but Never be satisfied !!” मैं चाहता हूँ कि,अगर हम बाबासाहब और हमारे अन्य राष्ट्रनिर्मातों के सपनो का भारत बनाना चाहते हो। तो शिक्षा को हथियार बनाओ ! उच्च शिक्षा ही एकमात्र बदलाव का जरिया बन सकती है। आप अपना समय खोखले आदर्शवाद पर ना गवाते हुए उच्चशिक्षा को हासिल करेंगे। तब आप के साथ नई सोच, क्षमता, तर्क-वितर्क, रचनात्मकता, निर्णयक्षमता जो “ऐसा भारत बनाने में कारगर साबित होगी। हमारे दूसरे राष्ट्रवाद की व्याख्या करने वाले फुले से लेकर आंबेडकर तक के सभी राष्ट्रनिर्मातायों ने समाज परिवर्तन में शिक्षा का अहम योगदान माना है।

 

~ अमित शालिनी शंकर 

9773822796/7506048959

तुम्ही धर्मनिरपेक्षित झालात का ???

काही दिवसांपूर्वी महाराष्ट्राचे राज्यपाल भगतसिंग कोश्यारी यांनी महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे यांना मंदिरे उघडी करण्याकरिता एक वक्तव्य केले आणि म्हणाले, ‘तुम्ही धर्मनिरपेक्षित (SECULAR) झालात का?‘ सुरुवातीला असे ऐकून हसू आले आणि मनाला वाटलं, ‘अरे हा माणूस स्वतःला अजून सेक्युलर समजतच नाही का? आणि नसेल समजत तर ठिक आहे. पण मग हा ह्या पदावर काय करत आहे. आणि नक्कीच हा प्रश्न तुम्हा सर्वांना पडला असेल.

सन १९७६ साली इंदिरा गांधी यांनी  ४२ वी घटनादुरुस्ती करून ‘धर्मनिरपेक्ष’ हा शब्द भारतीय संविधानाच्या उद्देशिके मध्ये आणला. एकंदरीत धर्मनिरपेक्ष म्हणजे काय?  तर देशाचा आणि राज्याचा स्वतःचा कोणताही धर्म नसेल. भारतातील सर्व नागरिकांना समान वागणूक दिली जाईल आणि यात त्यांचा धर्म अथवा जात पहिली जाणार नाही. पण तरीही आपले प्रतिनिधी हे स्वतःच्या अथवा कोणत्या ना कोणत्या धर्माचे प्रतिनिधित्व करताना पाहायला येते. यात भाजप सारखा राष्ट्रीय पक्ष असो, अथवा शिवसेना, मनसे, एमआयएम सारखा प्रादेशिक पक्ष असो. या पक्षाचा धर्म विचारले असता आपण सहज त्यांचा धर्म बोलू आणि ते आहे.

राजकीय भुमिका स्वीकार करताना राज्यघटनेच्या प्रस्तावनेचे वाचन करून सुरुवात केली जाते आणि त्यात धर्मनिरपेक्ष या शब्दाचा उल्लेख केला जातो. राज्यपालांच्या या वक्तव्या नंतर असे वाटले की फक्त वाचना पुरते धर्मनिरपेक्ष आहे का?  प्रत्यक्ष आयुष्यात धर्मनिरपेक्षतेचा अवलंब करता का? राज्यपालाच्या  भूमिकेत असताना तुम्ही स्वतःला धर्मनिरपेक्ष समजता का? कोरोना सारखा संसर्गजन्य आजार संपूर्ण जगभरात असता अनेक निर्बंध जनसामान्यांवर लादले गेले. म्हणूनच दुकाने, शाळा, महाविद्यालये, मंदिरे, मशीद बंद ठेवण्यात आले. मुख्यमंत्र्यांनी त्यांच्या वैयक्तिक धर्मा वरून राज्याचे निर्णय घ्यावे का? त्यांनी राज्य पहावे की प्रथम धर्म पहावा? आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे सेक्युलर होणे चुकीचे समजता का?

आम्ही हिंदू मुस्लिम भेद करत नाही, किंवा आम्ही हिंदू मुस्लिम असून एकत्र राहतो. म्हणजे आपण धर्मनिरपेक्ष आहोत असे नाही.माझ्या मते घटनेनुसार सर्व धर्मांना, देश आणि राज्य समान नजरेने बघणार आणि सर्व धर्मियांना समान कायदा असणार.आणि तोच कायदा चालवताना पदावरील व्यक्तीचा कोणताही धर्म नसणार. त्याचे निर्णय धर्माच्या आधारावर नसणार. प्रत्येकाला त्याच्या धर्मावरून नाही तर प्रथम नागरिक म्हणून बघितले जाणार.

तुम्ही हिंदुत्वाचा पुरस्कार करता मग तुम्ही मंदिरे का उघडत नाही. तुम्ही ‘सेक्युलर’ झालात का? – राज्यपाल भगतसिंग कोश्यारी यांचे हे वाक्य एक मुख्यमंत्र्याला विचारणे सरस चुकीचे आहे. आणि धर्माच्या आधारावर राज्य चालवण्यास सांगणे ही  चुकीचे आहे. आणि याचा परिणाम लोकशाही वर ही होऊ शकतो. कारण जे धर्मनिरपेक्ष समजू शकले नाही ते लोकशाही काय समजतील, ते संविधान काय समजतील!

~ पूजा रुक्मिणी जालिंदर 

इज्जत…  

खरचं इज्जत, अब्रू ही योनीशी जोडली आहे का ?

नाही आणि कधीच नसेल, इज्जत हा शब्द लोकांनीच आपल्या शरीराला दिलेला आहे. विशेष करूण महिलांना देणगी म्हणून जन्मल्यापासून मिळाला आहे. असंच म्हणावं लागेल ! वयात आल्यानंतर खरा संघर्ष सुरू होतो. इज्जत हा शब्द तेव्हा आपल्या मनाशी, शरीराशी, एखाद्या फेविकॉल सारखा चिटकवला जातो. खेळण्यापासून ते अगदी झोपण्यापर्यंत सगळयावर बंधन लादली जातात. तुला कळत का? मोठी झालीस तरी मुलांमध्ये उड्या मारतेयस, अग लोक काय म्हणतील? तू मुलगी आहेस तुला घराच्या बाहेर गेलंच नाही पाहिजे, पोरीची जात तू, तू अस काही वागू नकोस ज्यामुळे तुझ्या बापाच नाव खराब होईल, मला आज पर्यंत नाही कळलं पोरगी चुकीचं वागल्याने पोरीचं नाव खराब होत की बापाचं? तिने लग्न करून जाईपर्यंत आपली इज्जत सांभाळावी, त्यासाठी ती इज्जत घरातच लपवून ठेवायची . मग तिची इज्जत घरात नाही का जात?

जेव्हा एखादा बाप, एखादा भाऊ, काका, मामा, अमका – तमका तिचं तारुण्याने खुललेलं शरीर बघून विकृत होतो, तिला एखाद्या भुकेल्या कुत्र्या सारख बघून तिची लक्तर तोडतो, तेव्हा तिची इज्जत कुठे निघुन जाते ? जेव्हा तिचा जन्म होतो आणि तिच्यावर संघर्षाचे खापर पडते आणि तिच्या खडतर जीवनाला सुरुवात होते तेव्हाच ती आतून अर्धी मेलेली असते. एखाद्या स्त्रीची इज्जत जर तिच्या योनीत असती तर आज त्या सगळ्याच बाया बेअब्रू झाल्या असत्या ज्या इच्छा नसताना पोटासाठी आपल्या देहाची किंमत मोजत आहेत. म्हणजे तुम्ही सहखुषीने जेव्हा मर्जी असेल तेव्हा दुसऱ्या बाई सोबत झोपलात की ते शरीरसुख. मग ते अमानुषपणे होत असेल तरीही तिने उफ्फ..  पण नाही करायचं आणि तेच भर रस्त्यात तिच्या देहाच्या चिंधड्या करून तिच्या मनाचा देहाचा बलात्कार झाला तर ती बेईज्जत झाली आणि तिच्यासोबत घराची ही इज्जत निघते.

वाह! रे वाह ! कधी बदलणार ही मानसिकता ? ज्या दिवशी इज्जत हा शब्द लोकांच्या विचारातून आणि कृतीतून निघेल तेव्हा देश खऱ्या अर्थाने स्वतंत्र होईल. आणि तेव्हा अभिमानाने आम्ही म्हणू शकतो “आम्ही आहोत बंधमुक्त स्वतंत्र स्त्रीया”.

 

~ Adv.Anuradha Bhagwan Narkar

धर्म समजून घेताना….. 

मी मयुरी, गेल्या  २१ वर्षात मी स्वतः ला व इतरांना मी हिंदू धर्माची आहे, असं कधी अभिमानाने सांगावं असं कधी वाटलंच नाही. कारण “धर्म” हा शब्द ऐकताच माझ्या समोर विषमतेचे, अन्यायाचे आणि वर्चस्वाचे दृश्य  येते. मुळात म्हणजे धर्म हा फक्त लोकांनी आपल्या सोई साठी व ठराविक सत्तेसाठी रुजू केला आहे .  आपल्या प्रत्येकाच्या दैनंदिन जीवनात धर्म हा प्रत्येक ठिकाणी भूमिका निभावताना दिसतो, ज्याचा प्रत्येकाच्या मानसिकतेवर परिणाम होत असतो . मग तो काहींना चांगला वाटतो तर काहींना वाईट वाटतो.  माझ्या ११ वी  व १२ वी च्या शैक्षणिक वर्षात माझी काही मुलींशी मैत्री झाली व काही कालावधी नंतर आम्ही जिवलग मैत्रिणी झालो .

एक दिवस सहज एका नातेवाईकाने घरच्यांसमोर मला प्रश्न केला, “मयुरी तुझ्या मैत्रिणी कोण आहेत गं” ? त्या बद्दल मी उत्तर दिलं, “आपल्या शेजारच्या बौद्धवाडीतील आहेत माझ्या काही खास मैत्रिणी”. त्यावर नातेवाईकांची प्रतिक्रिया अशी होती कि, ठीक आहे पण एक कायमच लक्षात ठेव ,”त्या तुझ्या मैत्रिणी आहेत खर पण त्यांच्या घरातलं काहीच खाऊ नको! आपल्या जातीत बौद्धांचं व मुसलमानांचं काही खाल्लं जात नाही”  पहिले तर आम्ही त्यांच्या घरी जाण्यास नको वाटायचं म्हणून जरा नियमात.  मी पुन्हा त्यांना प्रतिप्रश्न केला, कि का असं? ती तर आपल्या सारखीच माणसं आहेत आणि त्याच्या मागचं कोणतं ठराविक कारण माहित असेल तर सांगा मला? त्यावर त्यांचं उत्तर असं होत कि “ते काही माहित नाही आम्हाला! पण आपल्या जातीत व आपल्या पूर्वजांनी सांगितले म्हणून ते नियम पाळायचे बाकी काही नाही”. या कटू अनुभवावरून मला असे जाणवले कि, लोकांना जात- धर्म याबाबत मुळात वैज्ञानिक सत्य माहीतच नसते. फक्त नियमांचे पालन नाही केले तर त्याने पाप घडेल या दृष्टिकोणाने अंध – विश्वास ठेवला जातो, ज्याने त्यांच्या स्वातंत्र्य साठी अढथळा निर्माण करतो व गुलामगिरीला प्रोत्साहन देते.

दुसरा अनुभव ज्याने मला धर्म किती आणि कश्या पद्धतीने आपण कळत व नकळत पाळतो याची लागलेली ठेच! ती म्हणजे;  १३ वी ला शैक्षणिक वर्गात असताना चा हा छोटासा प्रसंग. माझ्या दोन मैत्रिणी जिवलग तसेच मुस्लिम धर्माच्या. आम्ही रोज वर्गात सर्व काही एकत्र करायचो अभ्यास ,बाहेर फिरणं , दुपारचं जेवण आणि एकमेकांना आपला डब्बा शेअर करण्याची एक वेगळीच मज्जा. मात्र एक दिवस माझ्या जिवलग मुस्लिम मैत्रिणींनी त्यांच्या डब्यात बैलाचं मटण आणलेले. आज जेवणाची वेळ झाली, आम्ही एकत्र बसलो खरं ! पण काही वेळाने माझी जिवलग मैत्रीण बोलली “मयुरी तुम्ही आज आमच्या सोबत नका जेऊ”.  मी थोडे विचारात पडले हे काय नवीन आता?  त्यावर ती म्हणाली , “अगं असंच नाही सांगू शकत तुला “.  मी  म्हंटल  “असं थोडीना असत रोज एकत्र जेवण करतो , मग आज असं कोणतं कारण कि तुम्ही दोघी वेगळीकडे जेवत आहात”.  तेव्हा तिने कोड्यात मला सांगितलं, अगं  “आज आम्ही डब्या मध्ये जे आणलेलं आहे ना ते तुम्ही लोक नाही खात “. मला समजत नव्हते. मी तिला जरा चिडूनच बोलले , “हे काय नवीन तुझं, ‘तुम्ही लोक म्हणझे ‘  मी तर मयुरी आहे ना, तुझी मैत्रीण!  ती त्यावर म्हणाली  “अगं तस काही नाही, मला असं म्हणायचं आहे कि, ”आमच्या धर्मात आम्ही खातो ते तुम्ही नाही खात”. मी शेवटचं विचारते ,सांग नक्की काय आहे तुझ्या जेवणात आज?  त्यावर तिने नाईलाजाने सांगितले “मोठ्याच मटण ”  म्हणजे बैलाचं . …….. …….  ५ मिनिट मी शांतच राहिले … मला काहीच प्रतिक्रिया तिला देता नाही आली . तसेच दबक्या आवाजात तिला बोलले , ook , बरं जा जेवण कर तू .  आणि तिथून निघून आले .

अनेक विचार येऊ लागले, बैलाचे मटण खाणे  चुकीचे असते, पाप असत, आपल्या धर्मात असंच सांगितलं जात . थोड्या वेळा साठी  न जाणे का पण  अपराधी वाटू लागलं .  मी वेळ घेतला . खूप विचार केला . कारण अश्या व्यक्तींच्या सानिध्यात मी असेन अशी कधी कल्पनाही केली नव्हती . मी स्वतः लाच प्रश्न विचारण्यास सुरुवात केली . मयुरी , तू नक्की ज्या धर्माचा विचार करतेस ते काय आणि कश्यासाठी आहे कोणी बनवलं हे तरी माहित आहे का तुला ?  जसे  मुस्लिम धर्मात डुक्कर ला देव मानून डुक्कर खाल्ले जात नाही.  तसेच हिंदू धर्मात हि बैलाला देव मानलं जात व खात नाही . पण या साठी एकमेकांच्या धर्माला वाईट दर्शवून व त्याचा द्वेष करून आपण माणुसकी विसरायची का ? तुमची मैत्री हि कोणत्या धर्माच्या आधारावर नाही झाली. ती तर प्रेम, आपुलकी , जिव्हाळा या मूल्यांच्या आधारावर झाली आहे. आणि प्रत्येक व्यक्तीला तिला हवं तस जगण्याचा संपूर्ण स्वतंत्र आहे, आणि कोणत्या नियमांच्या आधारावर कोणाच स्वतंत्र हिरावून घेणं चुकीचं आहे असा संवाद स्वतःशी चालू होता.

नंतर मी स्वतःलाच  म्हणाले ” चल उठ निराश होऊ नकोस ,  ह्या प्रसंगाने तुला जी मनाला ठेच लागली त्याने तुला इतकं तरी समजले ना कि भले हि तू धर्म मानत नाहीस मात्र अप्रत्यक्ष रित्या कुठे तरी धर्माचे नियम हे मनात बिंबवल्याची जाणीव झाली. आणि तुला यातून शिकायला मिळाले. धर्माच्या नियमांच्या आधारावर तुमची मैत्री झाली असती तर कदाचित तुम्ही चांगल्या मैत्रिणी कधीच होऊ शकला नसतात . एकमेकांच्या मनात भीती , किंवा अथवा अविश्वास असता . मात्र हि मैत्री माणुसकीच्या. प्रेमाच्या  व जिव्हाळ्याच्या आधारावर झाल्याने ती एक पवित्र , नि: स्वार्थी व समतेच्या मार्गावर चालणारी होऊ शकली.

 

मी तसेच उठले, स्मित हास्य चेहऱ्यावर आणलं आणि माझ्या मुस्लिम मैत्रिणीला मिठी मारून  सहजच आभार मानले . कदाचित असा अनुभव मला नसता आला तर माझ्या मनात दडलेलं व बिंबवलेले  धर्म बाबतचे नियम व अटींची जाणीव झाली नसती व आंधळेपणाने दुसऱ्या धर्मा बद्दल द्वेष अप्रत्यक्ष राहिला असता.

आपल्या देशात अनेक धर्म  आहेत. हिंदू, मुस्लिम, ख्रिश्चन, शीख , जैन, बौद्ध ,पारसी आणि प्रत्येक धर्माचे काही नियम व अटी विचारधारा असते.  ज्याने समाजात अनेक दंगली ,  द्वेष व वादविवाद हा चालू असतो.  आमचा धर्म श्रेष्ठ तुमचा तुच्छ ! या मुद्द्याला घेऊन होत असतो . मात्र मला समजलेला धर्म या पेक्षा वेगळा आहे . “धर्म म्हणजे अशी विचारधारा जी सर्वाना आपले विचार , अभिव्यक्ती स्वातंत्र , एकता , बंधुता , प्रेम, जिव्हाळा या मूल्यांच्या आधारावर एक असा समाज बनवेल जिथे  द्वेष नाही आपुलकी असेल, जिथे तुझं माझं असं नाही तर आपण अशी भावना असेल,  जिथे भीती नाही तर मोकळा श्वास असेल,  जिथे स्वार्थ नाही तर माणुसकी व ममता असेल”. असा धर्म आपण सर्वानी स्थापन करू या तो म्हणजे मानवता धर्म. अश्या प्रकारे धर्माचा कळत व नकळत हा प्रभाव कुटुंब, शेजारी, समाज, मित्र – मैत्रिणी , ठराविक संस्था यांच्या तर्फे पडत असतो . खरंतर यात कोणाची चुकी नसते मात्र अश्या धर्माच समर्थन  व स्थापन करावे  ज्यात आपल्याला नियम व अटी नाही तर स्वातंत्र ,समता , बंधुता च्या मार्गाने माणुसकीचा मार्ग सापडेल . मला धर्म समजून घेताना … “धर्म हे आपल्या  मानसिकतेत व विचारधारेत असतो हे समजले. कारण आपले विचार जर मानवतावादी असतील तर मानवता धर्म निर्माण होण्यास वेळ लागणार नाही” .

 

मयूरी लाड

प्रिय संविधान,

कशी आहेस तू?  माहित आहे मला तू रागावली  असणार, तुझ्या जन्माचं सार्थक होणं गरजेचं आहे, पण तें इथे भारतात कुठे शक्य होतंय.

मला आठवतंय तुझा जन्म २६ नोव्हेंबर १९४९ रोजी, २ वर्ष ११ महिने १८ दिवस नंतर झाला.  यासाठी भारतातील अनेक सामाजिक कार्यकर्ते, डॉ बाबासाहेब आंबेडकरांसारखे महामानव , आणि इतर काही कळकळीचे नेते यांच्या अथक प्रयत्नातून तुझा जन्म आमच्या सर्वांच्या भल्या साठी झाला. तुझ्यामुळेच वंचितांना न्याय , हक्क , समता , बंधुता , एकता एक अमूल्य मंत्र मिळाला. ज्यामुळे एक मानवधर्म निर्माण होऊन जात, वर्ग ,वर्ण ,धर्म,भाषा या कोणत्याही आधारावर भेदभाव न होता समानता स्थापित होईल अशी आशेची किरण या अंधार असलेल्या देशात आली.

आज मला तुझ्या सोबत या पत्राद्वारे व्यक्त व्हायचंय.  “संविधान म्हणजे आमचा श्वास आणि प्राण तुच आमच्या जगण्याचं किरण”!  पण काय करणार ज्यांना तू समजलीस त्याने तुझा आदर केला, तुझ्यावर  प्रेम केलं ! पण ज्यांना तू कळलीच नाहीस ते  तुझ्या सारख्या अमृताचा अपमान करतात. संविधानाचा आपल्या स्वार्थासाठी वापर   करताना दिसत आहेत. खुप त्रास होत असेल ना  ग तुला ? कारण तुझ्या सारखं अमृत सगळ्यालाच  मिळत नाही.

समाजातील काही वंचित घटक जसे;  महिला , बालके , दलित वर्ग , असमाविष्ट वर्ग , अनुसूचित वर्ग यांना अलिप्त ठेवलं जातंय. असं म्हंटल्यावर तुला तर चीड येत असणार ना ! अश्या  धार्मिक , जातीय , राजकीय , हुकूमशाही  प्रवृत्तीचा जे तुझ्या सारख्या अमृता पासून वंचित घटकाला दूर ठेवत आहेत. खरंतर या मागे खूप मोठं षडयंत्र आहे. तेही तुला चांगलं माहित असेल.

तुझ्या तर्फे मिळणारे स्वतंत्र, म्हणजे  मोकळा श्वास ! तू आम्हाला दिला आहेस . परंतु  धर्माच्या , जातीच्या , नावावर सतत अन्याय – अत्याचार नागरिकांवर होत आहेत. तूच सांगितलं आहेस ना ! सर्वाना व्यक्त होण्याची मुभा आहे, पण इथे जो नागरिक सत्याच्या मार्गाने व्यक्त होईल त्याचा आवाज दाबला जातो.  कधी कधी त्या व्यक्तीला नाही- नाहीस केलं जात. परंतु ह्या सगळ्या अंधकारात एक प्रकाशाची ज्योती हि मी तुझ्या कडे शोधत येत आहे, आणि तुला सामावून घेण्याचा प्रयत्न करत आहे. हेच अमृत पिऊन आम्हा वंचित घटकाला संघर्ष करण्यास सामर्थ्य येईल. मग भलेही त्या अमृता पासून या धार्मिक व राजकीय शक्तीने दूर करण्याच्या प्रयत्नात जीव गेला तरी चालेल. बोलतात ना ! माणसं मेल्यावर देवाच्या घरी जातात  तसंच मी तुझ्या घरी येऊन स्वतंत्र अनुभवेन.

मी आता इतकं बोलून थांबते ! पण हो जाता जाता एक वचन देऊन जाते तुझा जन्म असाच व्यर्थ नाही जाऊ देणार आम्ही! कारण सत्याचा सूर्य अजून उजाडायचा  बाकी आहे.  संघर्षाची लढाई अजून आम्हाला जिंकायची आहे. तू ( संविधान ) सांगितल्या प्रमाणे “मानवधर्माची” स्थापना तुझ्या मदतीने करायची आहे. आणि आम्ही ती करणार… !!

 

कोटी कोटी प्रणाम !

जय संविधान !

संविधान झिंदाबाद !

तुझीच मयुरी,

मी दिसेन तुला बंधुतेचे बीज पेरताना…

जातीची दाहकता लक्षात कधी आलीच नव्हती. पण धक्का तेव्हा बसला, जेव्हा तु ‘नाही’ म्हणालास ! इतकी वर्षे प्रेम करणारा माझ्यावर तु; जेव्हा घरच्यांपुढे हतबल झालास तेव्हा माझ्या लक्षात आले  कि, जात किती महत्वाची असते. तुझं माझ्यावर जरी प्रेम असलं, तरीही समाजव्यवस्थेला सांभाळण्याचा तुझा तु करत असलेला आटापिटा माझ्या नजरेआड झाला नाही. मला तुझं माझ्यावर असलेलं अथांग प्रेम माहित होतं. इतक्या वर्षात तु माझ्याकडून कुठली ही अपेक्षा न करता तुझं माझ्यासाठी माझ्यासोबत असणं, हेच माझ्या प्रेमाला पुरेसं होतं.

गेल्या दहा वर्षात तुझ्या आयुष्यात असणारी माझी जागा काय होती, हे सिद्ध करण्यासाठी मला कुठल्याही पुराव्याची गरज लागली नव्हती. इतकी आपली मने एकरूप झाली होती. तुझ्या बोलण्यातुन, माझ्यासाठी कासावीस होण्यातुन, मी तुझ्यासाठी किती महत्त्वाची आहे; हे मलाही कळून चुकले होते. पण आपलं प्रेम समाजमान्य करणार नाही, त्यासाठी तुझी कावरी बावरी  आणि अपराधीपणाची नजर भविष्यात आपण एकत्र राहु शकणार नाही; याची जाणिव करून देत होती मला. आणि भविष्यातल्या मनासारख्या जोडीदाराला आपण गमावतोय म्हणून अस्वस्थ होणारा तु अन तुझा चेहरा आजही मला हुबेहूब आठवतोय. मी समजून घेत नाही किंवा माझी होणारी चिडचिड पाहुन तुझी होणारी हतबलता माझ्या नजरेतुन कधीच सुटली नाही.

मी तुझ्यावर नव्हते चिडत ‘ राजा ‘ तर मी चिडत होते, त्या समाजव्यवस्थेवर ज्याने आपणाला चुकीचे संस्कार दिले. मी चिडत होते त्या वैचारीक मानसिकतेवर ज्याने आपल्या प्रेमाला मर्यादा घातल्या. कारण दोष तुझा नव्हताच!  मला कळत होतं म्हणुन मी बदलाची भाषा करत होते. आपणाला चान्स आहे परिवर्तनाचा. उचलायचा का पाउल लग्नाचा? झुगारून सगळ्या समाजाला? म्हणून खुप वेळा झालेले आपल्यातील वैचारीक वाद आपल्या नात्याला खुप वेळा ब्रेक करत होते. आपल्या प्रेमाचा इतिहास घडवून दोघांनी क्रांती घडवण्याची भाषा फक्त माझी होती.  कारण मी परिवर्तनवाद ऐकला होता. माझा परिवर्तनावर विश्वास होता. मी परिवर्तनाचा स्वीकार केला होता.  यातून दोघांनी घेतलेल्या निर्णयाने आपण थांबलो खरं. वेगवेगळ्या वाटा शोधल्या. समाजाव्यवस्थेपोटी असणारं तुझ प्रेम जिंकल खरं, पण आपल्या प्रेमाची दाहकता अजिबात कमी नाही झाली. आपल्या ब्रेकअप मुळे मला खरी समाजव्यवस्था कळाली.  मी खऱ्या अर्थाने वैचारिक झाले. माझ्या विचारांना नवा जन्म मिळाला. समाजातील भयानक जातिव्यवस्था समोर आली.

आपल्या ब्रेकअप पेक्षाही समाजातले प्रश्न जास्त महत्वाचे आहेत. इथे माणसाला माणूस म्हणुन स्वीकारलं जात नाही, तर गरिब-श्रीमंत, काळा-गोरा, आतला-बाहेरचा, लहान-मोठा अशी प्रत्येक दरी खोल आहे;  ही दिसुन आली. धर्म, जात, भाषा, प्रांत यावर आधारलेल्या मर्यादीत प्रेमाची भाषा माझी बदलत गेली. आपल्या ब्रेकअप मुळे मला ऐकता आली, कित्येक प्रेम युगुलांची गाथा!  मला समजता आली माणूस म्हणून एकत्र येण्यासाठी धडपडणाऱ्या प्रेम युगुलांची होणारी तडफड!  आपल्या ब्रेकअप मुळे मला अथांग प्रेमाची नसलेली मर्यादा लक्षात आली! मला कळालं लग्न हा प्रेमाचा अंतिम टप्पा नाहीच. तर लग्न हे समाजाने नियम करुन लादलेल प्रत्येक माणसांवरच बंधन आहे.  जात, धर्म, भाषा, प्रांत विसरून मनाने एकत्र येणाऱ्या दोन जिवांना लग्न हा संस्कार आडवू शकत नाही. लग्न नाही केलं, तर प्रेम थांबतं का? आणि जे थांबलंय ते प्रेम असू शकतं का? लग्नापेक्षाही श्रेष्ठ प्रेम आहे, हे आपण वेगळे झाल्यानंतर प्रकर्षाने जाणवलं मला ! कारण प्रेम संपत नाही.  आपले प्रयत्न, संपला तो संवाद, पण संपत नाही प्रेम!

बर झालं कि तुच नाकारलं मला! नाहीतर मी ही त्या बंधनात अडकले असते बघ. तुझ्या नकाराने मी कित्तेक दिवसांनी माझ्यावर झालेल्या समाजव्यवस्थेने घातलेली सगळी बंधनांची काटेरी कुंपण तडातड तोडून टाकलीय बघ. आणि प्रेमाच्या वाटा तुडवत मी कित्तेक कोस दूर निघून आले. जिथे फक्त मला माझे हवे तसे बहरण्यासाठी. माणुसकीचे फुललेले माळरान दिसत होते. जिथे फक्त प्रेमाचीच भाषा समजते. जिथे माणुसकीचे रोपटे वाढते. कधीतरी तुला माझी आठवण  झालीच तर तु वेळ काढून नक्कीच येवुन बघ. मी असेन त्या माळरानावर  मानवतेची फुलबाग फुलवत. मी दिसेन तुला त्या फुलबागेत माणसांच्या हृदयात प्रितीची मशागत करताना. तुला मी दिसेन फुलपाखरू होवुन बागडताना मानुसकीच्या या माळरानातल्या फुलबागेत. रुजणाऱ्या माणसांच्याच्या हृदयात बोचणारे विषमतेचे काटे बाजुला सारत. समतेच्या पाण्याचा पाट मोकळा करत  फुलबागेत.  मी रंगीबेरंगी फुलांमध्ये बहरताना दिसेन. प्रेम शिकताना, जगाला प्रेम देताना. मी दिसेन पुन्हा एकदा नव्या प्रेमाला जन्म देताना.  त्या माळरानातील बहरलेल्या माणसांच्या थव्यात जात, धर्म, भाषा, प्रांत, काळा-गोरा, उच्च-नीच, गरिब-श्रीमंतांच्या भेदा पलीकडे जाऊन माणसा- माणसांच्या नात्यामध्ये बंधुतेचे बीज पेरताना….!

~ कवी- कविता अनुराधा अनंत

ये आजादी झूठी है, देश की जनता भुकी है… 

१५ ऑगस्ट १९४७ रोजी भारत स्वतंत्र  झाला. भारतात आनंदाच्या प्रवाहात सगळे वाहत असताना दुसऱ्या बाजूला एक मत प्रवाह  तयार होत होता. तो मत प्रवाह  म्हणजे “ये आजादी झुटी है, देश की जनता भुकी है! अस मत व्यक्त करणारा. स्वातंत्र्याच्या दुसऱ्या दिवशी म्हणजेच १६ ऑगस्ट १९४७ रोजी मुंबई मधील चिराग नगर या ठिकाणी लोकशाहीर अण्णाभाऊ साठे यांनी,”ये आजादी झूठी है, देश की जनता भुकी है”! अशा घोषणा दिल्या. या घोषणा चिराग नगर पुरत्याच मर्यादित नसून, तर त्या भारतातील प्रत्येक वर्ग, प्रत्येक लिंग,प्रत्येक जात, प्रत्येक धर्म यांतील शोषित वर्गाला प्रश्नांकित करणाऱ्या होत्या.

अण्णाभाऊ साठे आपल्या घोषणेत भारतीय व्यवस्थेला प्रश्न करतात की, हे स्वातंत्र्य नेमक कोणासाठी आहे? केवळ उद्योगपतींसाठी,सावकारांसाठी,भांडवलदारांसाठी,जमीनदारांसाठी की देशातील पिढ्यान-पिढ्या असलेल्या शोषितांसाठी, जनतेसाठी, कामगार-कष्टकऱ्यासाठी, शेतकऱ्यांसाठी? ह्या स्वातंत्र्यात कष्टकऱ्यांचा, श्रमीकांचा,शेतकऱ्यांचा किती हिस्सा किंवा वाटा असेल?  नुकतीच १ ऑगस्ट रोजी आपण अण्णाभाऊ साठे यांची शंभरावी जयंती साजरी केली. स्वातंत्र्याला घेऊन अण्णाभाऊ साठे यांच्या मनात असलेले प्रश्न आज कित्येक जणांच्या मनात घोंगावत आहेत.

अण्णाभाऊ साठे यांनी तेव्हा या व्यवस्थेला प्रश्न केला म्हणून त्यांना कोणी देशद्रोही नाहीं म्हटले. परंतु आजकल आपल्या व्यवस्थेला असा प्रश्न केला तर देशभक्तिचे आणि देशद्रोहाचे प्रमाणपत्र वाटले जातात. आपल्या प्राणाची आहुती देणारे, कॉम्रेड भगत सिंग म्हणतात की,”केवळ स्वातंत्र्य हा आपला उद्देश नाही, स्वातंत्र्य इंग्रजांच्या हातून जाऊन देशातील मूठभर जमीनदार, भांडवलदार याकडे येईल याचा देशातील सामान्य जनतेच्या जीवनात काही बदल होईल? कामगार, मजुरांना त्यांचे हक्क मिळतील का? स्वातंत्र्य हा केवळ पहिला टप्पा आहे. आपले ध्येय आहे, एक असा देश निर्माण करायचा की जिथे प्रत्येक  लोकांना त्यांचे हक्क मिळावेत,जिथे धर्माच्या नावावर समाज दुभागला जाणार नाही, एक असा देश जिथे माणूस माणसावरील होणारा अन्याय सहन करू शकणार नाही.” भारत हा असा देश आहे जिथे कित्येक भाषा, धर्म, संस्कृती आहेत ज्याला एकत्र जोडून ठेवणे सोपे नाही, पण आज पासुन ह्या  गोष्टीकडे लक्ष दिले नाही तर भारत उद्या एक स्वतंत्र देश असेल पण एक भ्रष्ट,शोषक आणि सांप्रदायिक  समाज बनुन राहील. भगत सिंग यांच्या मनात तेव्हा असलेली भीती आज खरी ठरत आहे का? आज आपण धर्माला दिलेले जास्तीचे स्थान त्यामुळे लोकशाही कुठेतरी धोक्यात येते का?

संविधान सभेच्या शेवटच्या भाषणात बाबासाहेब आंबेडकर म्हणतात की, “संविधान कितीही चांगले असेल, परंतु ते राबविणारे लोक वाईट असतील तर ते संविधान देखील वाईटच ठरेल आणि संविधान कितीही वाईट असेल, ते राबविणारे लोक चांगले असतील तर ते संविधान चांगले ठरेल”. पण भारतासारख्या सर्वात मोठी लोकशाही असलेल्या देशात स्वतःच्या देशाचे संविधान त्याच्या राजधानीमध्ये जाळलं गेलं. संविधान जाळणे म्हणजे अप्रत्यक्षरीत्या लोकशाही जाळणे होय. हे कसले देश प्रेम?

देश स्वतंत्र झाला. परंतु देशातील सामान्य जनता ही खरोखरच स्वातंत्र्यात आहे का? याचे उत्तर आपल्याला देशातील वाढती बेरोजगारी, बलात्कार, वर्गभेद, लिंगभेद, शेतकरी आत्महत्या, सामाजिक असमानता, अन्याय, सतत कोसळत असलेली अर्थव्यवस्था, वाढती महागाई, सतत जाती -धर्मभेदा मुळे दलित, आदिवासी, अल्पसंख्यांक , समुदयांवर वाढते हल्ले आणि अत्याचाराचा उच्चांक पाहून समजून येतेच, की आपण किती स्वतंत्र आहोत. कोरोनाच्या महामारीने संपूर्ण जग हे ठप्प पडले असताना मोठ्या प्रमाणात नाना प्रकारचे नुकसान झाले.(आर्थिक, सामाजिक, आंतरराष्ट्रीय, कौटुंबिक, व्यक्तिगत, शैक्षणिक) यामध्ये सर्वच देश वैज्ञानिक दृष्टिकोनाच्या आधारे एक पाऊल पुढे जाण्याचा प्रयत्न करत आहेत. तिथेच भारतामध्ये मोठ्या प्रमाणात बेरोजगारी असून येथील  राष्ट्राची संपत्ती, कारखाने उद्योग धंदे भांडवलदारांच्या ताब्यात देऊन देशाचे भविष्य असलेल्या तरुणांच्या हातात नोकऱ्या असण्या ऐवजी मंदिराच्या विटा देणे हे कितपत योग्य वाटते?

“स्वराज्य हा माझा जन्मसिद्ध हक्क आहे,आणि तो मी मिळवणारच!“असे लोकमान्य टिळकांनी म्हंटले आहे. ते काही उगीचंच नाही. स्वराज्य म्हणजे स्वतःचं राज्य म्हणजेच भारतातील प्रत्येक नागरिकाला स्वातंत्र्य मिळणे हा त्यांचा हक्क आहे, आणि मिळत नसल्यास त्यासाठी झुंजत राहणे हे त्याचे कर्तव्य. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर, ज्योतिबा फुले, राजाराम मोहन रॉय, सावित्रीबाई फुले, संत तुकाराम, संत एकनाथ, गौतम बुद्ध, ताराबाई शिंदे, महात्मा गांधी, भगत सिंह, राजगुरू, सुखदेव, राणी लक्ष्मीबाई, राणी चेनम्मा, छत्रपती शाहू महाराज, छत्रपती संभाजी महाराज, छत्रपती शिवाजी महाराज, संत जनाबाई असे अनेक प्रकारचे महान पुरुष-स्त्रिया आपल्या स्वातंत्र्यासाठी आपल्या हक्कासाठी लढणे म्हणजे काय? समाजातील सर्व वर्गांची स्वातंत्र्य हक्क समान असण्यासाठी वैचारिक क्रांतीद्वारे आपल्याला एक पराक्रमी इतिहास समजावून गेले.

आपला इतिहास आपल्याला धर्मा-धर्मा मध्ये द्वेष न करता. समाजात समानता,बंधुत्व प्रस्थापित करणे शिकवतो. आपला इतिहास आपल्याला गुलामीच्या बेड्या तोडून स्वातंत्र्याची मशाल हाती घ्यायला शिकवतो. आपला इतिहास आपल्याला बेईमान न राहता स्वाभिमानाने मान वर करून समाजात जगायला शिकवतो. आपला इतिहास आपल्या आया बहिणींना प्रत्येक स्त्री वर्गाला सन्मानाने पाहायला, वागायला शिकवतो. आपला इतिहास आपल्याला समाजात क्रांती करायला शिकवतो. आपला इतिहास आपल्याला आपल्या हक्कांसाठी लढायला शिकवतो. जर आपला इतिहास आपल्याला स्वतंत्र राहायला शिकवतोय तर मग कोणासाठी आपण गुलामगिरी भोगतोय, देश स्वतंत्र झाला म्हणजे नेमक काय झालं ? केवळ राजकीय पारतंत्र्य गेल याला तर आपण स्वातंत्र्य बोलु शकतो का? आर्थिक स्वातंत्र्यापर्यंत आपण पोहोचलो आहोत का? भारताचे संविधान म्हणजे अन्यायावर उठवलेला आवाज आहे. भारताचे संविधान हे सूर्य जसा अंधारावर मात करतो तसेच संविधान भारतीय नागरिकांकडे आपल्या लढण्याचे शस्त्र आहे.

स्वातंत्र्यासाठी आपला  प्राण गेला तरी हरकत नाही, परंतु गुलामगिरीत जगण्याची शिकवण आपली नाही. तरीही बहू वर्षानंतर आज आपण खरे स्वतंत्र आहोत का? हा प्रश्न प्रत्येकाच्या मनाला कुठेतरी पोखरतो. यासाठी प्रवाहाबरोबर वाहून न जाता, अभ्यासपूर्वक एकजूट होऊन संघर्ष करणे हा एकमेव मार्ग आहे. परकीयांच्या गुलामगिरीपासून सुटलो पण हजारो वर्ष चालत आलेल्या देशातील बड्या लोकांच्या  आर्थिक, सामाजिक, धार्मिक  गुलामगिरीतून आपण  सुटलो का ? म्हणूनच मला आठवण करून द्यायचीय …

 

जग बदल घालूनी घाव, सांगून गेले आम्हा भीमराव . .

 

काजल छाया रोहिदास

Dharm – Dharm Shahi 

~”Desh Mera rangeela” yah line to aap sabhi ne suni hi hogi. kyunki hamare desh mein Hindu, Muslim, Sikh, Christian Etc. bahut Sare dharm (majhab) Ke log rahte hain . Aaj 21st century me hamare desh me Democracy hai . Agar abhi koi neta dharm ko lekar rajya karen to vo bilkul galat hoga. 17th Century mein mughalon ne Bharat par rajya Kiya jiski shuruvaat 1526 mein Babar ne ki. Mughal ne Musalman dharm ko badhawa diya Aur Non-Muslim se ‘jizya tax‘ liya. Jo ki Hindu, Sikh, Christian ko yah Tax dena hota tha. Jo ki bahut galat tha. yaha tak ki mughalon ne kisano par aur Pani use  karne par bhi Tax lagaya tha. Magar mughalon ne British ki Tarah desh ko Loota Nahin, balke paisa laga kar Taj Mahal, Agra ka kila, Delhi ka lal kila, Qutub Minar, Maqbara banwaya. Jiski vajah se aaj Taj Mahal se 20 Crore, Qutub Minar se 10 crore aur lal kila aur Maqbara se 6-6 crore India Ko mil raha hai. Is se Desh ki Economy  kafi madad hoti hai.

 

Karega Ek Dharm Unnati to Bakiyo ka kya Hoga.

Jo mere sath rah rahe Hai un Sathiyon ka kya Hoga.

Door Nahin wo Waqt Jab Hoga Aisa………

Jal Raha hai Diya, Magar Batiyon ka kya Hoga

 

Agar India main kisi ek Dharm ko badhawa Diya jaayega To India Kabhi taraki nahin kar payega. Aaj hamare Desh main BJP ki Sarkar Hai Jo kahin na kahin Hindu dharm ko badhawa  de rahi hai. Aajkal to Naukari bhi dharm ke Aadhar par Di ja rahi hai. Hal hi main NRC lagu karwane ki charcha thi. Jiska Target Musalmano ko kahin na kahin banaya ja raha hai.

 

Humse hamari Jaan loge kya?

 Humse hamari pahchan loge kya?

 Khel Kar NRC… NRC… 

 Tum hum se Hindustan loge kya?

 

Hamare Yaha to Shadiya bhi Dharm ke adhar par hi hoti hai . Hindu ki Shadi Hindu ke sath, aur Muslim ki Shadi Muslim ke sath. Agar koi Muslim aur Hindu Shadi Karna Chahe to wo Dharm Ka masla ho jata hai . Ya to ladki ko us Ka Dharm bhulna hoga aur naye Dharm ko apnana hoga ya ladke ko. Magar Badshah Akbar ne aisa Kuch nahi Kiya. Ji ha! Badshah Akbar ne Maharani Jodha se shadi ki. Akbar ek Muslim Dharm ke the . Aur Jodha ek Hindu dharm ki . Badshah Akbar ne Apne he mahel me jodha ke liye ek Mandir banwaya. Aur jodha apna Hindu Dharm follow karti gayi aur Akbar apna Muslim Dharm. Badshah Akbar ne sare dharm ko Mila Kar ek Naya dharm banaya jis Ka name Deen-E-Illhahe tha. Is Dharm ko jyada logo ne follow nahi Kiya. Tab ke log dharm ko le Kar bohott jyda Sensitive the. IAS 1st topper Teena Dabi aur AIS 2nd topper  Athar Amir khan me Mohabbat hogayi aur Wo Shadi Karna chah rahe the magar Kuch  Pandit ne Kaha ye Love-E-Jihad hai. Magar Ek Dusre ke Sath dharm ki Mushkilo Ka samna Karne ke bad dono ne  Shadi Kar li . Q ki dono ko pata hai ki Dharm se badi ‘Insaniyat’ hoti hai. Uppar wale ne hame sirf insan banaya Magar hum ne ye Dharm banaye.

 

~ Salma Khan

भारत की भारतीयता कायम रहे…

भारत एक धर्मनिरपेक्षता पर आधारित देश है, स्वतंत्र भारत की यही पहचान है। भारत का इतिहास सब लोगो ने पढ़ने की कोशिश की है, और इतिहास के अपने मंसूबे सही साबित करने के लिए कई लोगो ने तोड मोड कर बदलकर पेश करने की भी कोशिष की। हर कोई अपने नजरिये से भारत के इतिहास को देखता है।

भारत का मूलनिवासी द्रविड है, या आर्य इस पर बहुत सारे लोगों ने खोज की है, अपने अपने निष्कर्ष सामने लाये गये है। असल में सृष्टि ने मानव का निर्माण किया है और सृष्टी की सर्वश्रेष्ठ रचना मनुष्य है। मनुष्य इसलिये सर्वश्रेष्ठ है क्योंकि वे अपने दिमाग का इस्तेमाल करके अपना विकास करना जानता है। मै इतिहास के बारे मे ज्यादा लिखना नहीं चाहती क्योंकि हर किसीको अपना इतिहास खुद जानकर सही या गलत का तर्क लगाना चाहिए । मै स्वतंत्र भारत की पहचान के बारे मे बात करना चाहती हु। भारत में अनेक धर्म, अनेक भाषा, अनेक पेहराव, विविधता शामिल है विविधता में एक समानता यह है कि, हमारी एक पहचान एक जैसी है की हम सब भारतीय है।

देश आजाद हो कर आज ७३ साल  हो चुके है। आज मुस्लिम समाज मुस्लिम ही है, ख्रिश्चन- ख्रिश्चन  है, बौद्ध- बौद्ध है, हिंदू धर्म मे गट दिखाई देते है एक जो भारत का बहुजनवादी हिंदू है। जो सब भारतीय को अपना मानकर भारत की सार्वभौम एकता को सन्मान देते हुए भारत का सर्वांगिन विकास चाहता है. सभी भारतीय धर्म का एकसमान आदर करता है. सारे त्योहार मिल जुल कर मना कर खुशहाल भारत को दिखाता है।

मैने अपनी जानकारी मे जो दो हिंदुत्व देखे है; उसमे से प्रबोधन ठाकरे जी का जो हिंदुत्व है वो भारत का बहुजनो का हिंदुत्व है जो हर धर्म का सन्मान करता है. मानवी मूल्य  के आधार पर हिंदुत्व की परिभाषा करता है. जो हर भारतीय के समान हक्क की बात करता है,जिस मे किसी भी तरह की अंध भक्ती नही है कोई भेदभाव नही है । सही को सही और गलत को गलत कहने का सामर्थ्य रखता है। प्रबोधन ठाकरे जी ने हमेशा समानता के हक मे अपनी लढाई लडी है, पर उन्होने ब्राह्मणवाद का हमेशा विरोध किया है। उन्होंने जो किताबे लिखी है वह बहुत ही स्पष्टता से हिंदुत्व का ब्राह्मणी समाज ने  अपने स्वार्थ के लिये विटंबना कि है उसका विरोध करती है।  उनके किताबो मे लिखा गया है कि, हिंदू पहिले मंदिर मे भगवान नही धूंडते थे। कोई मंदिर नही होते थे। बौद्ध स्तूप और विहार पर हमला करके बौद्ध भिक्षु को मारकर बुद्ध विहार पर अतिक्रमण किया है। बुद्ध की मूर्तियों को काल्पनिक देवी-देवताओं का रूप देकर मंदिर बना दिया और वहाँ पर अंधश्रद्धा और पाखंड का स्वार्थी ब्राह्मणों के द्वारा अपने उपजीविका का साधन बनाया गया। ब्राह्मणों ने मन घडत कहानिया बनाकर अलग अलग रस्म को हिंदू समाज पर जबरदस्ती थोपा है। और अगर कोई इन की बात नही माने तो सब मिलकर उसका बहिष्कार करते है । सारे बहुजन हिंदू की आमदनी का काफी बड़ा हिस्सा इन ब्राह्मणों ने मंदिरों मे खर्चा हो ऐसे हातखंडे बनाये है । इससे बहुजनो का कोई विकास तो नहीं होता और उनका सारा धन मंदिरों के जरिये ब्राह्मणों की तिजोरी मे चला जाता है इसलिये प्रबोधन ठाकरे जी ब्राह्मणों के हिंदुत्व का समर्थन नही करते।

आर.एस.एस, भारतीय जनता पार्टी इस प्रकार का ब्राम्हणी षडयंत्र के हिंदुत्व का समर्थन करती है. जो भारत देश को एक हिंदू राष्ट्र बनाने के मनसुबे रखती है। जब कि भारत विविध धर्म का सर्वसामान्य एक देश हे। दरअसल सारे विश्व मे एक प्रवृत्ती  चल रही है कि, अलग अलग धर्म अपना वर्चस्व बनाने की कोशिश कर रहे है। जैसे ईरान मे जब इस्लाम आया पंधरा साल मे अपना वर्चस्व निर्माण करके पूरी तरह से इस्लामिक देश बना दिया। ऐसे ही पड़ोसी देश बॅबिलोन को भी सतरा सालो मे पूरी तरह से इस्लामिक बना दिया है। बस इतना ही नही इजिप्त २१ सालो मे पुरी तरह से इस्लामिक देश बन गया है । और पचास साल मे पूरा युरोप ख्रिश्चन धर्म का देश बना दिया है ।

पर भारत  मे  ८०० सालों तक मुस्लिम राज्यकर्ता ने राज्य किया है। २०० साल तक ख्रिश्चन धर्मीय ने राज किया है, फिर भी भारत की अपनी पहचान एक धर्मनिरपेक्ष देश से  विश्व भर मे प्रचलित है। भारत मे  ८३% बहुजन हिंदू समाज है। ३%  ब्राह्मणी हिंदुत्व को मानने वाला समाज है। और बाकी मुस्लिम, ख्रिश्चन, सिख, बौद्ध समाज है। ८३% बहुजन हिंदू मे प्रजातियों का बहुत बडा सहभाग है। ८३% हिंदू समाज मे एस.सी, एस.टी, ओ.बी.सी. काफी प्रजाती शामिल है, जो बहुजनवादी हिंदू है। इनमे से कुछ लोग बौद्ध हुये है, क्योंकि उन्होंने इतिहास पढा है। बाबा साहब के मार्गदर्शन में उन्होंने अपने अस्तित्व को पहचान कर बौद्ध धर्म का स्वीकार किया है । और कुछ अभी भी हिंदू है। इनमे से काफी लोग आर.एस.एस संगठन से जुड़े हुए है।और कुछ लोग ब्राह्मणी हिंदुत्व के प्रभाव मे है जो ब्राह्मण के बताये हुए मार्ग पे चलते है और बीजेपी का हिंदुत्व का अजेंडा पूरे भारत को हिंदुराष्ट्र बनाने का समर्थन करते है। ये लोग यह नहीं जानते कि इस भारत में सार्वभौमिक समानता का माहोल बिगड जायेगा।

अगर इंसान ने भारत को भारत के संविधान के अनुसार देखा तो समझ जायेंगे भारत को हिंदुराष्ट्र बनाने के अलावा बहुत सारे और भी जरूरी काम है । देश मे बेरोजगारी, शिक्षा, स्वास्थ, क्षेत्र में भारत अभी काफी पिछड़ा हुआ है। केंद्र सरकार हर सरकारी क्षेत्र को निजीकरण की और लेकर जा रही है। सारी सरकारी कामकाज निजीकरण के हवाले कर दिया जा रहे है। बहुत सारे कानून, आर्टिकल्स बदल कर मजदूरों को, किसानों को, गुलाम बनाया जाने की कोशिश की जा रही है । हमारे आजाद देश को गुलाम  बनाया जा रहा है। बहुजन हिंदू जो आर.एस.एस बीजेपी के छलावे मे आ गये है, उनको ऐसे लग रहा है की हिंदुराष्ट्र बनने से उन की हालत बदल जायेंगी, उनकी प्रगती होगी तो ऐसा कुछ होने वाला नहीं है। यहां पे सब कुछ बडे  व्यापारी और मंदिर के पुजारी इन का वर्चस्व प्रस्थापित करने की कोशिश की जा रही है। संविधान ने हम सबको  समानता का हक दिया है सब एक दुसरे से पूरक है।

सबको  राइट ऑफ इक्वलिटी है । यही बात  उच्चवर्णीय को ब्राह्मण को व्यापारियों को  बरदाश  नही हो    रही है।  इसलिये धर्मनिरपेक्ष भारत को  हिंदुराष्ट्र बनाने की कोशिश की जा रही है ।  आर.एस.एस और बीजेपी के यह इरादे अगर बहुजनवादी हिंदू समझ  जाते तो  बाबरी  मस्जिद कभी तोडी नही जाती, क्योंकि  हम अपने अस्तित्व को पहचान कर हमारे भारतीय होने का आदर करते हुए अपने घर पर रहते। ब्राह्मणी हिंदुत्व का अजेंडा चलाने वाले हिंदू का साथ नही देते और बाबरी मस्जिद नहीं तोड़ी जाती थी। क्या फरक पडता है किं वहा पर मजीद है या मंदिर है । आज देश को किस तरफ अपने कदम उठाने चाहिए हमें विकसित होने पे काम करणा चाहिये ना की आपस मे तनाव का वातावरण निर्माण करते महत्वपूर्ण  काम को नजरअंदाज करना चाहिये।

बीजेपी आर.एस.एस देश को डिवाइड एंड रूल पॉलिसी का इस्तेमाल करके आपस मे हिंदू-मुस्लिम वाद बढ़ाने की कोशिश कर रही है। चुनाव से पहले ही उन्होंने अपने मेनिफेस्टो बना लिया था जिसमें कलम ३७० रद्द करना, नागरिकता कानून मे बदलाव लाना, सारी सरकारी संस्था  का निजीकरण करना, और राम मंदिर बनाना विषय प्राथमिक और महत्वपूर्ण रखे थे । चुनाव चुनकर आने के बाद यह सारे कामों को असंवैधानिक तरीके से न्यायपालिका पर दबाव लाकर अपने सारे अजेंडे पुरे कर रहे है। हिंदू राष्ट्र बनाने के प्रयास में इतर धर्मीय पर अन्याय हो रहा है। जातिवाद को बढावा दिया जा रहा है। इन सब प्रक्रिया से भारत का आर्थिक सामाजिक नुकसान हो रहा है ।राम मंदिर बनाने से ब्राह्मण का ही व्यापार बढ़ेगा, भारतीय नागरिक को इसका कोई फायदा नही है। भारत के विकास के लिए काम होना जरुरी है।

२० नोव्हेंबर को प्रबोधनकार केशव सीताराम ठाकरे जी  की पुण्यतिथी है। इस अवसर पर भारत के बहुजन हिंदू समाज से अनुरोध है कि, आप अपने भारतीयता को प्राधान्य देते हुए ब्राह्मणी हिंदुत्व के षड्यंत्र मे ना फसकर अपने देश को विकसित होने मे अपना योगदान दीजिए । हम सब सर्वप्रथम भारतीय है ।भगवान मंदिरों मे नहीं अपने अंदर है सही गलत जानता है ।आज अपना भारत खतरे में है, उसे बेचा जा रहा है, लुटा जा रहा है, और गरीब बनाया जा रहा है, भारत की पहचान भारत की धर्मनिरपेक्षता है । हम सब सर्व प्रथम एक इन्सान है और इन्सानियत एक सर्वश्रेष्ठ धर्म है। जागो भारत जागो! अभी नही तो कभी नही!

 

~ निर्मल मानवतावादी भारतीय समाज

मनुष्य हुँ…?

में चल रहा हू रास्ता

जो जात धर्म से हुवा

मे सांस लेना चाहु पर

इसमे ऊंच नीच की हवा

जो दिख रहा समाज हे

मे लिख रहा वो दृश्य हुं

चार लोगों की भीड मे

में  ढुंढता मनुष्य हुँ

में ढूंढता मनुष्य हुँ…

 

हरियाली जो हे छुप रही

सृष्टी जो  बेहाल हे

जानवर भी रो रहे

ये इंसान का कमाल हे

जो सज रहा हे सामने

मे लिख रहा वो कृत्य हुं

इस क्रूरता को चिरदे

वो ढुंढता मनुष्य हुँ

में ढुंढता मनुष्य हुँ…

 

हे औलाद धर्म की

जो मारती इंसान हे

ये बददुवा हे जात की

जो सड़ चुका इंसान हे

अब मरते मर ना पाऊ मे

और जीके भी क्या पाऊ मे

पाना चाहु अब अगर

चाहता वो वक्त हूं

इंसानियत का दृश्य जो

वो ढुंढता मनुष्य हुँ

में ढूंढता मनुष्य हुँ…

लहू का रंग लाल हे

हे जिस्म मेरा केह रहा

आंखो मे भरी धूल हे

हे जिस्म मेरा केह रहा

मेरा मुझपे अहंकार हे

भेदभाव सर पर चढा

खुद मे खुद से केह रहा

हर पल मे सदा दुष्ट हूं

मे खुद मे खुद को खोजता

में ढुंढता मनुष्य हुँ…

 

जो आसमा महान हे

वो पानी बेमिसाल सा

धरती का जो गंध हे

अब हवा मे हे बास (बदबू) सा

पहाड की ही गोद मे

पल रहा हूं रात सा

मे चाहता हूं सब मुझे

कहते रहे मे तुच्छ हूं

मे खुद मे खुद को खोजता

में ढुंढता मनुष्य हुँ…

 

बिन शस्त्रो का प्रहार हे

जो मृत्यु की भी जान लू

झगडो मे ही पल रहा

मे रक्त का चरित्र हूं

अपने पर ही तन रहा

मे वक्त का धनुष्य हुं

मे खुद मे खुद को खोजता

में ढूंढता मनुष्य हुँ…

 

अजय अनिता लक्ष्मण