पाण्याची लढाई सुरु झाली …….

पाणी हा आपला मुलभूत अधिकार आहे. पाणी आपल्या जीवनात अत्यंत महत्त्वाचा भाग आहे. इतका की जर ते नसेल तर आपल जगण कठीण होऊन जात.  आपल्या देशात तर सांस्कृतिक आणि धार्मिक जिवनात पाणी अत्यंत महत्त्वाच आहे. मुंबईसारख्या शहरामध्ये आरोग्य व पुर्ण जीवनासाठी प्रत्येक व्यक्तीला दररोज १५० लि. एवढ्या पाण्याची गरज असते. पण आज मुंबईतील झोपडपट्टी मध्ये ३० लि. हून ही कमी पाणी पिण्यासाठी आणि इतर सर्व घरगुती वापरासाठी उपलब्ध आहे.  सध्याची पाण्याची बिकट परिस्थिती पाहताना नटसम्राट सिनेमातील “कोणी घर देता का घर तसच ” कोणी पाणी देता का पाणी ” अशी म्हणायची वेळ आली आहे. पाणी म्हणजे जिवन म्हणतात पण सध्याच्या परिस्थितीत पाणी म्हणजे वणवण फिरणे अशी अवस्था झाली आहे.

माझ लहानपण गावाकडेच  गेलंय, त्या ग्रामीण वस्तीमध्ये सुध्दा आम्ही पाण्यासाठी वणवण फिरायचो. पण तिथे कधी कळलच नाही की आमचा पाण्यासाठी संघर्ष चालू आहे. कारण आम्ही वापरण्यासाठी नदी, धरण, किंवा  विहीरी असतात त्याच पाणी आणायचो. तसेच  पिण्यासाठी पाणी दर आठवड्यातुन एकदा यायच ते सुद्धा एक तास पाणी असायच. त्यात आठ नंबर असायचे. प्रत्येकाने ठरवून १० ते १२ हंडी पाणी घ्यायच. सर्वांचे १२ हंडी झाले की, पुन्हा १-२ हंडी घ्यायचे किंवा अचानक पाणी गेल तर, राहिलेल्या नंबरला झालेल्या नंबरने १ हंडा पाणी द्यायचे. पण हे चालू असताना कधीही जाणवल  नाही की तो आमचा पाण्यासाठीचा संघर्ष होता. 

आम्ही मुंबईला म्हणजे ज्या शहराला भारताची अर्थिक राजधानी म्हणून संबोधले जाते, अश्या शहरात स्थायिक झालो. तर इथे सुध्दा तिच पाण्याची परिस्थिती आहे. पण इथे एक लक्षात आल की, इथे बिल्डिंग मध्ये पाण्याची काहीच अडचण नाही आहे. पण मात्र  झोपड्डपट्टी मध्ये राहणाऱ्यांना, कष्टकरी वर्गाला मात्र आजही पाण्यासाठी दिवस रात्र मराव लागतयं.  हा कु़ठला न्याय? आम्ही एकंल होत व वाचल ही होत की , अस्पृश्यांसाठी पाणी नव्हतं त्यांना पाणी खुप लांबुन द्यायचे किंवा शिवाशिव होऊ नये म्हणून शारीरिक अंतर ठेऊन  पाणी द्यायचे.  ही परिस्थिती आजही आमच्या पर्यंत आहे. असे का ? असे प्रश्न सातत्याने मनात येतात. पण लगेच लक्षात येते की  समान पाणी आम्हाला मिळणारच! कारण भारतीय संविधाना मध्ये  पाण्याचा मुलभूत अधिकार दिला आहे. पाण्यासाठी संघर्ष करून  तो आम्ही मिळवणारच. महानगरपालिकेला आज पर्यंत सांगत आलो आहोत व यापुढे ही सांगू कि, पाणी हा आमचा मुलभूत अधिकार आहे, प्रत्येक सजीवाला पाणी हे मिळालेच पाहिजे.  येत्या “जागतिक जल  दिनानिमित्त” आम्ही वेवेगळ्या सामाजिक माध्यमातून आमच्या हककाच्या पाण्याची मागणी सुध्दा करू. 

 पाणी हक्क समिती गेल्या ११ वर्षा पासून सर्वांना समान पाणी वाटप झाले पाहिजे तसेच पाणी आधिकारासाठी  संघर्ष  करत आहे. व त्यांनी आजपर्यंत बऱ्याच पाण्यापासून वंचित ठेवलेल्या  वस्त्यांमध्ये पाणी अधिकाराची जनजागृती करून नागरिकांसोबत मिळून पाण्याचा अधिकार मिळविला आहे. पाणी हक्क समिती पाण्यासाठी संघर्ष करत आहे तसेच आम्ही सुध्दा त्यांच्या सोबत येऊन पाण्यासाठी संघर्ष करणार, व जोपर्यंत प्रत्येक व्यक्तीस हक्काच पाणी मिळत नाही,  तो पर्यंत आम्ही हा हक्काचा लढा देत राहू. पाण्यासाठी वणवण करणाऱ्या कष्टकरी माणसासाठी हे एक  मोठे आव्हान आहे. तर ह्या आव्हानाला आम्ही सामोरे जाऊन, आमच्या हककाच्या पाण्यासाठी  संघर्ष करणार आहोत. आम्ही आमचा हक्क घेतल्या शिवाय शांत बसणार नाही. आम्हाला आमच्या हक्कांसाठी लढण्याची-संघर्ष करण्याची शिकवण डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या कडून मिळाली आहे.

तुम्ही आम्हा अस्पृश्य म्हणत असाल, किंवा जाती मध्ये आम्हाला बाटत असाल, तर ते आम्ही मान्य करणार नाही. मला असं लक्षात आल आहे की, तुम्ही राजकीय दलाला पाणी पुरवता ते सुद्धा चोरीच पाणी.  जे नागरिक कायद्याने पाणी घेऊ पाहता त्यांना पाणी नाकारून , गरिबांच्या हक्काचं  पाणी चोरून राजकीय दलालांना विकता, मग ते दलाल लोक जनते विरुद्ध कट कारस्थान करतात हे मला समजल आहे. म्हणूनच आमचा हा समानतेचा व न्यायाचा लढा आम्ही असाच चालू ठेवणार.

~ सिमरन मनिषा महेंद्र धोत्रे

विभाग – मुंबई

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *